BAKAN SOYLU İMAMOĞLU ATAŞEHİR'DE GÜNDEM

 

 

İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, Beylikdüzü Belediye Başkanlığı dönemi nedeniyle ilgili, 27 konuda soruşturma izni verilmesi üzerine, izni veren İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ve müfettiş Arif Yıldırım hakkında suç duyurusunda bulundu. Suç duyurusunu, İmamoğlu’nun avukatı Kemal Polat, bugün İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na başvururak gerçekleştirdi.

 

Polat, suç duyurusunda, o¨n incelemeyi yu¨ru¨ten müfettiş Arif Yıldırım’ın, yalnızca İmamoğlu’nun go¨rev yaptıgˆı do¨neme odaklandığını, maddi gerc¸ekleri ortaya c¸ıkarmak yerine mu¨vekkilin sorus¸turulmasının sagˆlanmasını kendisine go¨rev edindiğini belirtti. Polat, dilekçesinin giriş bölümünd şu noktalara değindi:

 

“O¨yle ki s¸u¨pheli; harcama ve ihale yetkilisi olmamasına ragˆmen mu¨vekkilin bu yetkilere sahip oldugˆu s¸eklinde rapor du¨zenleyerek mu¨vekkili sorumlu go¨stermis¸, mu¨vekkilin savunma yapabilmek ic¸in talep ettigˆi bilgi ve belgeyi mu¨vekkille paylas¸mamıs¸, bu nedenle mu¨vekkilin savunma hakkını elinden almıs¸, buna ragˆmen raporunda mu¨vekkil ifade vermis¸ gibi alıntılar yaparak sahte evrak du¨zenlemis¸,yetki devrinde bulundugˆu s¸eklinde bir beyanı olmadıgˆı ve bo¨yle bir yetki devri mu¨mku¨n de olmadıgˆı halde mu¨vekkili hayali bir yetki devrine istinaden sorumlu go¨stermis¸, yine go¨rev su¨resi bittikten sonraki do¨nemde yapılan bir ihale nedeniyle mu¨vekkili sorumlu go¨stermis¸tir.”

 

Dilekçede, İçişileri Bakanı Soylu hakkındaki suç duyurusu da şu ifadelerle yapıldı:

“T.C. I·c¸is¸leri Bakanı sayın Su¨leyman Soylu da T.C. I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı Mu¨lkiye Mu¨fettis¸i sayın Arif Yıldırım’ın yukarıda sayılan eylemlerine sorus¸turma izni vermis¸tir ve maddi gerc¸egˆe aykırı, sahte ic¸erikli raporda yer alan iddiaları sorus¸turma iznine bagˆlamıs¸ olması nedeniyle sorumludur.”

Polat, suç duyurusu talebini de şu sözlerle özetledi:

“Yukarıda arz edilen durumlar ve incelemelerinizde ortaya c¸ıkacak durumlar kars¸ısında, s¸u¨pheliler hakkında gerekli sorus¸turmanın yapılarak cezalandırılmasının sagˆlanması ic¸in haklarında kamu davası ac¸ılmasını mu¨vekkilim adına veka^leten saygılarımla arz ve talep ederim. 20.05.2020.”

 

Polat’ın, suç duyurusu dilekçesi şöyle:

I·STANBUL CUMHURI·YET BAS¸SAVCILIGˆI’NA

Ekrem I·MAMOGˆLU Fatih/I·stanbul

 

Şüpheliler:

1-Su¨leyman SOYLU

2- Arif YILDIRIM

TC I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı Mu¨lkiye Teftis¸ Kurulu I·stanbul

3- Sorus¸turma sırasında tespit edilecek digˆer kis¸i veya kis¸iler

Resmi Evrakta Sahtecilik

 

A. O¨ZET

Gurup

Vilayet Konagˆı Cagˆalogˆlu/I·STANBUL

1. S¸u¨pheli Arif Yıldırım, I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı Mu¨lkiye Mu¨fettis¸i olarak go¨rev yapmaktadır. 2019 yılında yapılan mahalli idareler sec¸imi sonucunda I·stanbul Bu¨yu¨ks¸ehir Belediye Bas¸kanı olan mu¨vekkilin mazbatasının iptal edilerek sec¸imlerin yenilendigˆi do¨nemde, yenilenecek sec¸imden o¨nce mu¨vekkilin o¨nceki go¨rev yeri olan Beylikdu¨zu¨ Belediyesi'nin 2012-2019 yılları arasında o¨n inceleme yapılması go¨revi s¸u¨pheliye verilmis¸tir. Mu¨vekkilin o do¨nemde mazbatasının iptal edilmesi toplumun adalet duygusunun zedelenmesine yol ac¸mıs¸, s¸u¨pheli tam da bu do¨nemde go¨revlendirilmis¸tir. Toplumda bu inceleme siyasi baskı aracı olarak go¨ru¨lmu¨s¸ ve bu konuda da bir haksızlık algısı olus¸mus¸, o¨n incelemenin zamanlamasının yanında bahsedilen sec¸im do¨neminde mu¨vekkilin rakibi olan siyasi partiden daha o¨nce milletvekili adayı olmus¸ olan s¸u¨phelinin tarafsızlıgˆı konusunda s¸u¨pheler dogˆmus¸tur.

2. Nitekim daha sonra s¸u¨pheli, o¨n incelemeyi yu¨ru¨tu¨rken yalnızca mu¨vekkilin go¨rev yaptıgˆı do¨neme odaklanmıs¸, maddi gerc¸ekleri ortaya c¸ıkarmak yerine mu¨vekkilin sorus¸turulmasının sagˆlanmasını kendisine go¨rev edinmis¸tir. O¨yle ki s¸u¨pheli; harcama ve ihale yetkilisi

olmamasına ragˆmen mu¨vekkilin bu yetkilere sahip oldugˆu s¸eklinde rapor du¨zenleyerek

mu¨vekkili sorumlu go¨stermis¸, mu¨vekkilin savunma yapabilmek ic¸in talep ettigˆi bilgi ve

belgeyi mu¨vekkille paylas¸mamıs¸, bu nedenle mu¨vekkilin savunma hakkını elinden almıs¸,

buna ragˆmen raporunda mu¨vekkil ifade vermis¸ gibi alıntılar yaparak sahte evrak du¨zenlemis¸,

yetki devrinde bulundugˆu s¸eklinde bir beyanı olmadıgˆı ve bo¨yle bir yetki devri mu¨mku¨n de

olmadıgˆı halde mu¨vekkili hayali bir yetki devrine istinaden sorumlu go¨stermis¸, yine go¨rev

su¨resi bittikten sonraki do¨nemde yapılan bir ihale nedeniyle mu¨vekkili sorumlu go¨stermis¸tir.

3. As¸agˆıda ayrıntılı olarak ac¸ıklanacagˆı u¨zere s¸u¨phelinin tarafsız olmakla, sorus¸turulanın lehine ve aleyhine tu¨m bulguları toplamakla yu¨ku¨mlu¨ oldugˆu kanun ve yo¨netmelikle du¨zenlenmis¸, mu¨fettis¸lerin bulguları saptırma ve karartma hallerinde bu incelemeden dolayı sorumlu olacakları yine kanunla du¨zenlenmis¸tir. S¸u¨phelinin eylemleri bulguları saptırmanın tipik bir o¨rnegˆi oldugˆu gibi, tarafsız olmamak, yeterli incelemeyi yapmamak, gerc¸ek olmayan ic¸erikte rapor du¨zenlemek, sahte evrak du¨zenlemek s¸eklindeki eylemlerini mu¨vekkilin sorus¸turma gec¸irmesini sagˆlamak amacıyla gerc¸ekles¸tirdigˆinden resmi evrakta sahtecilik, go¨revi ko¨tu¨ye kullanma ve iftira suc¸unun unsurları olus¸mus¸tur. Digˆer s¸u¨pheli ise I·c¸is¸leri Bakanıdır ve as¸agˆıda ayrıntılı olarak ac¸ıklanacagˆı u¨zere bu tu¨r raporları esas alarak verdikleri sorus¸turma izinlerinden dolayı sorumludur. Herhangi bir hukuk devletinde, demokratik sec¸imlerle go¨reve gelmis¸ kis¸ilerin kamu gu¨cu¨ kullanılarak siyasi baskı altına alınması, u¨stelik bu eylemlerin yargısal denetimden kurtulması hayal dahi edilemez. Ancak medeni u¨lkelerde olması gereken bu degˆerleri u¨lkemize c¸ok go¨ren, kanun o¨nu¨nde es¸itligˆi ve demokratik bir toplumu zedeleyen kis¸ilerin yargısal denetimden muaf olduklarına olan inanc¸larının son bulması, hic¸ kimsenin Cumhuriyet Bas¸savcılıklarından u¨stu¨n olmadıgˆına herkesin ikna olması bakımından, etkin bir s¸ekilde yapılmasıyla is¸bu sorus¸turma u¨lkemizin demokrasi gelenegˆinde tarihi bir do¨nu¨m noktası olacagˆına inanmaktayız.

B. MU¨FETTI·S¸LERI·N DU¨ZENLEDI·KLERI· RAPORLARDA GETI·RDI·KLERI· TEKLI·FLERDEN DOLAYI

HAKLARINDA SORUS¸TURMA YAPILIP YAPILMAYACAGˆI HUSUSU

4. Danıs¸tay Birinci Dairesinin 16.09.2005 tarihli ve E: 2005/803, K: 2005/1018 ve 2.5.2006, E: 2006/262, K :2006/478 sayılı kararlarında, sorus¸turmacı olarak go¨revlendirilenler, o¨n inceleme raporu du¨zenlemekle yu¨ku¨mlu¨ bulunduklarından, bulguların saptırılması ve karartılması halleri haric¸ olmak u¨zere, du¨zenledikleri raporlarda getirdikleri tekliflerden, karar verme konumunda olmamaları nedeniyle sorumlu tutulmalarına hukuken olanak bulunmadıgˆına karar verilmis¸tir.

Buna go¨re, ilke olarak sorus¸turmacılar hakkında du¨zenledikleri o¨ninceleme raporları dolayısıyla sorumlu tutulamazlar, ancak ayrık durumlarda haklarında sorus¸turma ac¸ılması olanaklıdır. Ayrık durumlar kararda s¸o¨yle ac¸ıklanmıs¸tır: “....bulguların saptırılması ve karartılması halleri haric¸...”

Bulguların saptırılması ve karartılması, s¸ikayet konusu olayda mu¨vekkil aleyhine gerc¸ekles¸tirilen bir eylem olarak go¨ru¨lmektedir. C¸u¨nku¨,

-Mu¨vekkilin belediyenin ihale is¸ ve is¸lemlerinde Belediye Bas¸kanı sıfatı nedeniyle hic¸bir s¸ekilde yetkili olmadıgˆı ic¸in yasal yo¨nden de sahip olmadıgˆı 4734 sayılı Kamu I·hale Kanunun 4’u¨ncu¨ maddesinde tanımlanan “I·hale yetkilisi”sıfatı, sırf mu¨vekkili cezai yo¨nden sorumlu tutabilmek adına, 5018 sayılı Kamu Mali Yo¨netimi ve Kontrol Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanunu hu¨ku¨mleri go¨zardı edilerek anlamından/tanımında c¸ok farklı s¸ekilde yorumlanarak kasten harcama ve ihale yetkilisi go¨sterilmesi,

-Mu¨vekkilin belediye bas¸kanlıgˆı go¨revinden ayrıldıgˆı, yerine sec¸ilen yeni belediye bas¸kanının go¨reve bas¸ladıgˆı ve ne Beylikdu¨zu¨ Belediyesi’nde ne de, sec¸imlerin iptal edilerek yenilenmesine karar verilmis¸ olması nedeniyle I·stanbul Bu¨yu¨ks¸ehir Belediyesi Bas¸kanlıgˆının da sona erdigˆi bir do¨neme ve Beylikdu¨zu¨ Belediyesi’ne ait ihale is¸ ve is¸lemlerindeki hukuka aykırı oldugˆu iddia edilen hususlardan hic¸ bir go¨rev, yetki ve sorumlulugˆu bulunmadıgˆı halde mu¨vekkilin sorumlu go¨sterilmesi,

-Harcama ve ihale yetkilisi olmadıgˆı ic¸in yetki devrinde de bulunması olanaklı olmadıgˆı bilinmesine ve mu¨vekkil yetki devri yaptıgˆı s¸eklinde bir beyanda da bulunmamıs¸ olmasına ragmen yetki devrinde bulunmus¸ gibi mu¨vekkilin sorumlu go¨sterilmesi,

-I·fade vermedigˆi halde ifade vermis¸ gibi, mu¨vekkilin beyan etmedigˆi so¨zleri ifadesinde so¨ylemis¸ gibi go¨sterip bunu raporlas¸tırmak suretiyle gerc¸egˆe aykırı beyanla mu¨vekkilin sorumlu go¨sterilmesi,

halleri kasıtlı hareket eden s¸u¨pheli Mu¨lkiye Bas¸mu¨fettis¸i Arif YILDIRIM’ın bulguları saptırılması ve karartması hallerine o¨rnektir.

5. Yukarıda “kasıtlı hareket eden” ibaresi tarafımızdan bilerek kullanılmıs¸tır. C¸u¨nku¨ bir Mu¨lkiye Mu¨fettis¸inin, yukarıda go¨sterilen halleri bilmemesi, fark etmemesi, mu¨mku¨n degˆildir. Mu¨lkiye mu¨fettis¸i, teftis¸ ve denetim hizmetleri sınıfının en o¨nde gelen kariyer mesleklerinden biridir. Meslegˆe o¨nce kaymakam adaylıgˆında bas¸layıp sonra belirli bir su¨re kaymakamlık yaptıktan sonra ac¸ılan yeterlik sınavı sonrasında yine belirli bir egˆitime tabi tutularak atanılan bir go¨rev olup, bu niteliklere sahip bir kimsenin, herhangi bir s¸ahsi yorum gerektirmeyen nitelemeleri yanıltıcı olarak yapması ve maddi olayları rapora gerc¸egˆe aykırı olarak gec¸irmesi ve u¨stelik bunların sayıca fazla olması kars¸ısında; “..go¨rmedim, yanlıs¸ degˆerlendirdim, sehven oldu, amacını as¸tı...” gibi mazeretlere sıgˆınma hakları bulunmamaktadır.

Ac¸ıklanan bu nedenlerle s¸u¨pheli Mu¨lkiye Bas¸mu¨fettis¸i Arif YILDIRIM hakkında yapılan bu suc¸ duyurusunun is¸leme alınması yasal bir gerekliliktir.

C. OLAYLAR

6. Mu¨vekkilim Ekrem I·MAMOGˆLU, MART 2014 mahalli idare sec¸imlerinde I·stanbul BEYLI·KDU¨ZU¨ Belediye Bas¸kanlıgˆı sec¸imlerine CHP adayı olarak katılarak belediye bas¸kanı sec¸ilmis¸, bu go¨revi 31 Mart 2019 mahalli idare sec¸imlerine kadar devam etmis¸tir.

7. 31 Mart 2019’da yapılan mahalli idare sec¸imlerinde I·stanbul Bu¨yu¨ks¸ehir Belediye Bas¸kanlıgˆı sec¸imlerine CHP adayı olarak katılan mu¨vekkilim, belediye bas¸kanı sec¸ilmis¸, 18 Nisan 2019’da mazbatasını almıs¸, ancak 6 Mayıs 2019’da I·stanbul Bu¨yu¨ks¸ehir Belediye Bas¸kanlıgˆını sec¸imlerinin YSK tarafından iptali u¨zerine 23 Haziran 2019 gu¨nu¨ tekrarlanan sec¸ime de yine CHP adayı olarak katılan mu¨vekkilim %54 bir oyla sec¸imi kazanarak I·stanbul Bu¨yu¨ks¸ehir Belediye Bas¸kanlıgˆına sec¸ilmis¸ ve 27 Haziran 2019 gu¨nu¨ mazbatasını alarak go¨reve bas¸lamıs¸tır.

8. Anayasa'nın 123. maddesinde, idarenin kurulus¸ ve go¨revleriyle bir bu¨tu¨n oldugˆu ve kanunla du¨zenlenecegˆi o¨ngo¨ru¨ldu¨kten sonra idarenin kurulus¸ ve go¨revlerinin, merkezden yo¨netim ve yerinden yo¨netim esaslarına dayandıgˆı hu¨kme bagˆlanmıs¸, kamu tu¨zelkis¸iligˆinin, ancak kanunla veya kanunun ac¸ıkc¸a verdigˆi yetkiye dayanılarak kurulacagˆı belirtilmis¸ ve idari^ yapı ic¸inde yer alan kurumların bu¨tu¨nlu¨k ic¸inde c¸alıs¸ması o¨ngo¨ru¨lmu¨s¸tu¨r.

9. Anayasa'nın 127. maddesinin bes¸inci fıkrasında yer alan hu¨kme go¨re idari^ vesayet; merkezi^ idarenin, mahalli^ idareler u¨zerinde, mahalli^ hizmetlerin idarenin bu¨tu¨nlu¨gˆu¨ ilkesine uygun s¸ekilde yu¨ru¨tu¨lmesi, kamu go¨revlerinde birligˆin sagˆlanması, toplum yararının korunması ve mahalli^ ihtiyac¸ların geregˆi gibi kars¸ılanması amacıyla, kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde sahip oldugˆu yetkidir.

10. I·dari^ vesayet yetkisi, hiyerars¸ik denetimde oldugˆu gibi genel bir yetki olmayıp, kanunla c¸erc¸evesi c¸izilen sınırlar ic¸erisinde kullanılması gereken istisnai^ bir yetkidir. I·stisnai^lik ve kanuni^lik idari^ vesayetin en belirgin iki temel o¨zelligˆidir. Bu bagˆlamda vesayet, merkezi^ idareye 'go¨rev' degˆil 'yetki' olarak verildigˆinden mutlak bir kullanım zorunlulugˆu da ic¸ermez. Anayasa'da belirtilen amac¸ ve c¸erc¸eve ic¸inde kalmak kos¸uluyla bu yetkinin kapsam ve sınırını belirleme yetkisi yasakoyucuya aittir.

11. Mahalli^ idareler, Anayasa ile gu¨vence altına alınan kamu tu¨zel kis¸ileridir. Anayasa'nın 127. maddesinde yer alan idari^ vesayet yetkisi yerel yo¨netimlere tanınan anayasal gu¨vencenin istisnasıdır. Ancak merkezi^ idarenin yerel yo¨netimlerin bu¨tu¨n eylem ve is¸lemleri u¨zerinde mutlaka bir denetim yetkisi kullanması gerektigˆi so¨ylenemez. Yasa koyucu bu yetkiyi belirlerken hem Anayasa'nın 127. maddesinde belirtilen ilkeleri hem de mahalli^ idarelerin anayasal gu¨vencesini go¨zetmek ve dengelemek zorundadır.

12.Bu kapsamda Anayasa'da belirtilen amac¸ ve c¸erc¸eve ic¸inde kalmak kos¸uluyla yerel yo¨netimlerin merkezi^ idare tarafından kanunların o¨ngo¨rdu¨gˆu¨ yetki ve kapsam ic¸inde denetlenmesinde kullanılacak idari^ vesayet yo¨ntemini ve yogˆunlugˆunu belirleme yetkisi yasama organının takdirindedir.

13. Yasama organı belediyelerin go¨rev ve yetkilerini Anayasanın 127’nci maddesi uyarınca yu¨ru¨rlu¨gˆe konulan 5393 Belediye Kanunu ve 5216 sayılı Bu¨yu¨ks¸ehir Belediye Kanunu ile du¨zenlenmis¸tir. 5393 sayılı Belediye kanununun ‘Denetimin amacı’ bas¸lıklı 54’u¨ncu¨ maddesinde; belediyelerin denetimi; faaliyet ve is¸lemlerde hataların o¨nlenmesine yardımcı olmak, c¸alıs¸anların ve belediye tes¸kila^tının gelis¸mesine, yo¨netim ve kontrol sistemlerinin gec¸erli, gu¨venilir ve tutarlı duruma gelmesine rehberlik etmek amacıyla; hizmetlerin su¨rec¸ ve sonuc¸larını mevzuata, o¨nceden belirlenmis¸ amac¸ ve hedeflere, performans o¨lc¸u¨tlerine ve kalite standartlarına go¨re tarafsız olarak analiz etmek, kars¸ılas¸tırmak ve o¨lc¸mek; kanıtlara dayalı olarak degˆerlendirmek, elde edilen sonuc¸ları rapor ha^line getirerek ilgililere duyurmaktır, s¸eklinde tanımlanmıs¸, ‘denetimin kapsamı ve tu¨rleri’ bas¸lıklı 55’inci maddesinde ise, belediyelerde ic¸ ve dıs¸ denetimin yapılacagˆı, denetimin, is¸ ve is¸lemlerin hukuka uygunluk, mali^ ve performans denetimini kapsayacagˆı, ic¸ ve dıs¸ denetimin 5018 sayılı Kamu Mali^ Yo¨netimi ve Kontrol Kanunu hu¨ku¨mlerine go¨re yapılacagˆı ac¸ıklanmıs¸, ayrıca, belediyenin mali^ is¸lemler dıs¸ında kalan digˆer idari^ is¸lemlerinin, hukuka uygunluk ve idarenin bu¨tu¨nlu¨gˆu¨ ac¸ısından I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı tarafından da denetlenecegˆi hu¨kmu¨ getirilmis¸tir.

14. I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı tarafından belediyeler u¨zerindeki vesayet denetimin temelini olus¸turan bu hu¨kme go¨re yapılacak vesayet denetinin usul ve esasları da 1 sayılı Cumhurbas¸kanlıgˆı Kararnamesinin Sekizinci Bo¨lu¨mu¨nde yer alan “I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı”na ait kısımının Teftis¸ Kurulu Bas¸kanlıgˆı bas¸lıklı 260’ıncı maddesinde du¨zenlenmis¸tir.

15. Bu maddenin (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde; mahalli idarelerin sec¸ilmis¸ veya tayin edilmis¸ organları ve bunların u¨yeleriyle digˆer kamu go¨revlileri hakkında inceleme, aras¸tırma ve sorus¸turma yapmak,(c¸) bendinde Bakanlıgˆın mahalli idareler u¨zerinde sahip oldugˆu vesayet yetkisinin mevzuat hu¨ku¨mleri geregˆince uygulanmasını sagˆlamak, I·c¸is¸leri Bakanlıgˆına go¨rev olarak verilmis¸tir.

16. Bu maddenin uygulanmasını go¨stermek u¨zere yu¨ru¨rlu¨gˆe konulmus¸ olan ikincil du¨zenleyici is¸lem olan ve Bakanlar Kurulunun 01.08.1985 tarihli ve 85/9750 sayılı Kararıyla yu¨ru¨rlu¨gˆe konulan I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı Mu¨lkiye Teftis¸ Kurulu Tu¨zu¨gˆu¨nu¨n 5’inci maddesi ve I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı Mu¨lkiye Teftis¸ Kurulu C¸alıs¸ma Yo¨netmeligˆinin 5’inci ve 6’ncı maddeleri uyarınca belediyelere ve bunların amir, memur ve go¨revlilerine mevzuat hu¨ku¨mleriyle verilen go¨rev ve yetkilerle ilgili is¸ ve is¸lemleri denetlemek go¨revi ile teftis¸ go¨revi I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı Mu¨lkiye Mu¨fettis¸lerine verilmis¸tir. Mu¨lkiye mu¨fettis¸lerinin go¨rev ve yetkileri yukarıda anılan Tu¨zu¨gˆu¨n 18’inci maddesinde go¨sterilmis¸tir. Bu madde hu¨kmu¨ne go¨re; mu¨lkiye mu¨fettis¸leri; Bakanlık merkez birimlerinin, bagˆlı kurulus¸larının, Bakanlıgˆın denetim ve

go¨zetimi altında bulunan kurulus¸ların, il ve ilc¸e kurulus¸larının, il o¨zel idareleri, belediyeler ve ko¨ylerle bunlara bagˆlı ve bunların kurdukları veya o¨zel kanunlarla kurulan birlik, is¸letme, mu¨essese ve tes¸ebbu¨slerin c¸alıs¸malarını, is¸lemlerini ve hesaplarını teftis¸ etmek ve denetlemekle go¨revi olup ayrıca yukarıda belirtilen birim ve kurulus¸ların suc¸ is¸ledikleri anlas¸ılan veya ihbar ve s¸ikayet olunan memurları ve digˆer kamu go¨revlileri ve mahalli idarelerin sec¸ilmis¸ veya atanmıs¸ organları ve bunların u¨yeleri hakkında inceleme ve sorus¸turma yapmakla da go¨revli kılınmıs¸lardır.

17. Mu¨lkiye mu¨fettis¸lerinin c¸alıs¸ma usul ve esasları ise Resmi Gazetenin 05.06.1989 tarihli ve 20196 sayılı nu¨shasında yayımlanarak yu¨ru¨lu¨gˆe konulmus¸ olan “I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı Mu¨lkiye Teftis¸ Kurulu C¸alıs¸ma Yo¨netmeligˆi’nde du¨zenlenmis¸tir. Bu Yo¨netmeligˆin 50’nci maddesinde; Mu¨fettis¸lerin, inceleme ve sorus¸turmaları sırasında Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkatın 2 ve 6 ıncı maddeleri (4483 sayılı Memurlar ve Digˆer Kamu Go¨revlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunun 5-6. maddeleri) uyarınca Ceza Muhakemeleri Usul Kanununun 153 u¨ncu¨ (5237 sk 160/2) maddesine go¨re sanıklar hakkında leh ve aleyhteki bu¨tu¨n delilleri toplayacakları, 73’u¨ncu¨ maddesinde de Memurin Muhakematı Hakkında Kanununu Muvakkat (4483 sayılı Memurlar ve Digˆer Kamu Go¨revlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun) hu¨ku¨mlerine tabi is¸lerde sanıgˆın savunmasının sorus¸turma sırasında sorgulama tarzında alınacagˆı, ancak, mu¨fettis¸lerin mu¨lki idare amirleriyle belediye bas¸kanlarının savunmalarını yazılı olarak alabilecekleri, yazılı savunma istemlerinde sanıgˆa kendisiyle ilgili olarak iddia olunan suc¸un neden ibaret oldugˆunun yazıyla bildirilecegˆi ve savunması ic¸in uygun su¨re verilecegˆi bu su¨re ic¸inde savunmasını go¨ndermeyen sanıgˆın savunma hakkında vazgec¸mis¸ sayılacagˆı hu¨ku¨mleri yer almıs¸tır.

18. O¨te yandan mu¨lkiye mu¨fettis¸leri, go¨revlerini yaparken yukarıda belirtilen mevzuat hu¨ku¨mleri dıs¸ında ayrıca 5176 sayılı Kamu Go¨revlileri Etik Kurulu Kurulması Hakkında Kanuna dayanılarak yu¨ru¨rlu¨gˆe konulmus¸ olan 14.09.2010 tarihli ve 27699 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ‘Denetim Go¨revlilerinin Uyacaklari Mesleki^ Etik Davranis¸ I·lkeleri Hakkında Yo¨netmelik’ ile belirlenmis¸ olan mesleki etik ilkelerine uymak zorundadırlar.

19. Bu Yo¨netmeligˆin 3’u¨ncu¨ maddesinde denetim faaliyeti, her tu¨rlu¨ denetim, teftis¸, inceleme, aras¸tırma, sorus¸turma v.b. is¸levler, denetim go¨revlisi ise, denetim birimlerinde bas¸kan ve bas¸kan yardımcısı kadrolarında bulunanlar da da^hil olmak u¨zere denetim, teftis¸, sorus¸turma, kontrol, o¨n inceleme, inceleme ve aras¸tırma go¨revini yapmak u¨zere degˆis¸ik ad ve unvanlar altında istihdam edilen veya go¨revlendirilenler s¸eklinde tanımlanmıs¸tır.

20. Yo¨netmelikte denetim go¨revlilerine ilis¸kin etik davranıs¸ ilkeleri; tarafsızlık ve nesnellik, es¸itlik, du¨ru¨stlu¨k, gizlilik, c¸ıkar c¸atıs¸masından kac¸ınma, nezaket ve saygı, yetkinlik ve mesleki^ o¨zen s¸eklinde tasnif edilmis¸tir.

21. Buna go¨re; denetim go¨revlilerinin ya da sorus¸turmacıların; go¨revlerini herhangi bir baskı, etkileme ve yo¨nlendirme olmaksızın yerine getirmeleri; tarafsızlıklarına zarar verecek veya c¸evresinde bo¨yle bir izlenim uyandıracak herhangi bir faaliyet veya ilis¸kinin ic¸erisinde yer almamaları; go¨revleriyle ilgili bilgi ve belgeleri toplarken, degˆerlendirirken, aktarırken ve sonuc¸landırırken, o¨nyargısız ve tarafsız s¸ekilde hareket etmeleri; sorus¸turulan taraflarca ileri su¨ru¨len bilgi, belge ve

go¨ru¨s¸leri almaları; elde ettikleri digˆer bilgi ve belgelerle birlikte adil, tarafsız ve nesnel bir s¸ekilde

degˆerlendirmeleri, raporlarını; sorus¸turmanın amacına uygun nitelikte, su¨resi ic¸inde, somut, gu¨venilir

ve gec¸erli kanıtlara dayalı olarak o¨zlu¨, ac¸ık, tam ve kesin olarak du¨zenlemeleri, raporlarında yer

verdikleri o¨nlem ve tavsiyeleri gerekc¸eli olarak belirtmeleri, sorus¸turma yaparken; yasa o¨nu¨nde

es¸itlik ilkesine uygun olarak hareket etmeleri,dil, din, ırk, cinsiyet, ta^biyet, sosyal sınıf, yas¸, evlilik,

engellilik, sosyal ve ekonomik durum, siyasi du¨s¸u¨nce ve benzeri digˆer sebeplere dayanan farklılıkları

go¨zetmeksizin go¨revlerini yerine getirmeleri, sorus¸turma yaparken herhangi bir kis¸iye, zu¨mreye kars¸ı

o¨nyargılı hareket etmemeleri yahut bunları kayırıcı veya dıs¸layıcı faaliyetlerde bulunmamaları,

c¸alıs¸malarını du¨ru¨stlu¨k, dogˆruluk, dikkat ve sorumluluk duygusu ic¸inde yu¨ru¨tmeleri esastır.

D. S¸U¨PHELI ARI·F YILDIRIM’IN EYLEMLERI·

22. I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı Mu¨lkiye Teftis¸ Kurulu Tu¨zu¨gˆu¨nu¨n 38’inci maddesi uyarınca Mu¨vekkilim Ekrem I·MAMOGˆLU’nun belediye bas¸kanı olarak go¨rev yaptıgˆı do¨nemle ilgili olarak Beylikdu¨zu¨ Belediyesi'nin 01.02.2012-01.05.2019 tarihleri arasındaki imar, ihale, personel is¸ ve is¸lemleri ile is¸yeri ac¸ma ve c¸alıs¸ma ruhsatlarının teftis¸ini yapmakla Mu¨lkiye Bas¸mu¨fettis¸i s¸u¨pheli Arif YILDIRIM’ı o¨ninceleme yapmakla go¨revlendirmis¸tir.

23. Mu¨vekkil hakkında yu¨ru¨tu¨len o¨n incelemeye dayanak alınan 4483 sayılı Kanunun 1’inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı, memurlar ve digˆer kamu go¨revlilerinin go¨revleri sebebiyle is¸ledikleri suc¸lardan dolayı yargılanabilmeleri ic¸in izin vermeye yetkili mercileri belirtmek ve izlenecek usulu¨ du¨zenlemektir.” 2’inci maddesinde ise; “Bu Kanun, Devletin ve digˆer kamu tu¨zel kis¸ilerinin genel idare esaslarına go¨re yu¨ru¨ttu¨kleri kamu hizmetlerinin gerektirdigˆi asli ve su¨rekli go¨revleri ifa eden memurlar ve digˆer kamu go¨revlilerinin go¨revleri sebebiyle is¸ledikleri suc¸lar hakkında uygulanır.” denilerek memurlar ve digˆer kamu go¨revlilerinin go¨revleri sebebiyle is¸ledikleri ileri su¨ru¨len suc¸ların sorus¸turulması ve yargılanması usulu¨ne ilis¸kin hu¨ku¨mlere yer verilmis¸tir.

24. O¨nincelemeye esas o¨zel teftis¸in konusu ise I·c¸is¸leri Bakanlıgˆının 29.04-2019 tarih ve 50 sayılı onaylarına istinaden Mu¨lkiye Teftis¸ Kurulu Bas¸kanlıgˆının 09.05.2019 tarih ve 2083 sayılı O¨zel Teftis¸ Go¨rev Emirlerine go¨re; Beylikdu¨zu¨ Belediyesi'nin 01.02.2012-01.05.2019 tarihleri arasındaki imar, ihale, personel is¸ ve is¸lemleri ile is¸yeri ac¸ma ve c¸alıs¸ma ruhsatlarının teftis¸ini yapmak olarak belirlenmis¸tir.

25. 13.05. 2019’da go¨reve bas¸layan Mu¨lkiye mu¨fettis¸i yaptıgˆı teftis¸ ve denetimler sonucu kendi go¨ru¨s¸u¨ne go¨re usulsu¨z is¸lemler s¸eklinde degˆerlendirdigˆi hususlarla ilgili olarak mu¨vekkile tebligˆ edilmek u¨zere go¨nderdigˆi;

19.11.2019 tarihli ve 34.4140.34 sayılı, 28.11.2019 tarihli ve 34.4145-1 sayılı, 18.12.2019 tarihli ve 34.4149-1 sayılı, 28.11.2019 tarihli ve 34.4157-1 sayılı, 19.11.2019 tarihli ve 34.4161-1 sayılı, 12.12.2019 tarihli ve 34.4153-1 sayılı, 26.12.2019 tarihli ve 34.4148-1 sayılı,

yazılarda “ hakkında o¨n inceleme yapılan kis¸i” sıfatıyla ifade vermesi istenmis¸, mu¨vekkil ise, ifade istemine konu so¨z konusu yazılarda yer alan 25 adedi ihale is¸ ve is¸lemlerinden, 2 adedi de imar konularından olmak u¨zere 27 adet is¸ ve is¸lemlerin as¸amalarında olus¸tugˆu iddia edilen mevzuata aykırılıklara hangi tu¨r hareketinin neden oldugˆunun, ihale mevzuatının uygulanmasında nasıl bir go¨rev yu¨klendigˆinin, bu go¨revinin hangi mevzuatın hangi hu¨ku¨mleri tarafından verildigˆinin, so¨z konusu ihalelerde go¨rev ve yetkilerinin neler oldugˆunun, is¸ledigˆi ileri su¨ru¨len suc¸ ile go¨revi arasında nasıl bir illiyet bagˆının bulundugˆu, atılı suc¸ları is¸ledigˆini iddia eden ya da edenlerin kim yada kimler oldugˆunun, bu olayda nasıl bir tarafta durduklarının, mevzuata aykırı oldugˆu iddia edilen aykırılıkların hangi yolla ve nasıl tespit edildigˆinin, bu denli teknik konuların incelenmesi sırasında bilirkis¸ilerin go¨ru¨s¸lerine mu¨racaat edilip edilmedigˆinin, edilmis¸ ise bilirkis¸i raporlarının tarafına tebligˆ edilerek itirazlarının alınmamasının hangi gerekc¸eye dayandırımıs¸ oldugˆunun, bilirkis¸i

go¨revlendirilmis¸ ise 6734 sayılı Bilirkis¸ilik Kanununda o¨ngo¨ru¨len kos¸ullara sahip olup bo¨lge adliye mahkemelerinin yargı c¸evreleri esas alınmak suretiyle bilirkis¸ilik bo¨lge kurulları tarafından hazırlanan listelerden mi atandıklarının, 5393 sayılı Kanunun 38. maddesinde go¨sterilen go¨rev ve yetkilerinden hangilerinin ve ne s¸ekilde ihlal ettigˆinin, 5018 sayılı Kanuna go¨re harcama ve ihale yetkilisi olmadıgˆına go¨re so¨z konusu ihlaller sebebiyle hangi mevzuata go¨re ifadesine mu¨racaat edildigˆinin, ac¸ıklanmasını talep ederek, bu ac¸ıklama yapılmadan ifade istem yazısında yer alan soyut kimi suc¸lamalar hakkında yazılı ifadesinin istendigˆini, 4483 sayılı Kanun hu¨ku¨mlerine go¨re ifade alınması, aynı zamanda savunmayı da ic¸ermesi sebebiyle savunma hakkının hukuka uygun s¸ekilde kullandırılmasının zorunlu oldugˆunu, bunun ic¸in de, ilgili kamu go¨revlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandıgˆı delilleri, u¨zerine atılı fillerin hukuki nitelendirmesini bilmesi Anayasal bir zorunluluk oldugˆunu, aksi halde tu¨m bu hususlar kendisine bildirilmeyen kis¸inin kendisini yeterince savunamayacagˆının ac¸ık oldugˆunu belirterek bu nedenle ac¸ıkladıgˆı hususlar ac¸ıklanıp tarafına bildirilmedigˆi su¨rece ifade vermesinin yasal yo¨nden mu¨mku¨n olamayacagˆı, aksi bir durumun savunma hakkımın kısıtlanması olarak degˆerlendirilecegˆi bildirilmis¸tir (EK.....).

26. Mu¨lkiye mu¨fettis¸i, usul hu¨ku¨mlerine uygun olarak mu¨vekkil tarafından belirtilen hususları belirleyip yeniden ifade isteminde bulunması gerekirken, bu yola gitmeksizin, adeta usulu¨ne uygun ifade alınmıs¸ gibi “...Eski Beylikdu¨zu¨ Belediye Bas¸kanı Ekrem I·MAMOGˆLU ifadesinde, bahse konu alımlarla ilgili olarak imza yetkilerini imza yetkileri yo¨nergesi ile bas¸kan adına kullanılmak u¨zere ilgili belediye bas¸kan yardımcılarına veya mu¨du¨rlere devrettigˆini beyan etmis¸ ise de;” s¸eklinde gerc¸egˆe aykırı beyanlarda bulunarak mu¨vekkili sorumlu tutarak hakkında sorus¸turma izni kararı verilmesini o¨nermis¸, I·c¸is¸leri Bakanı da bu gerc¸ek dıs¸ı beyana itibar ederek mu¨vekkil hakkında sorus¸turma izni kararı vermis¸tir (EK::::).

27. Mu¨vekkilim, Belediye Bas¸kanı sıfatıyla 5018 sayılı Kamu Mali Yo¨netimi ve Kontrol Kanunu hu¨ku¨mlerine go¨re “HARCAMA YETKI·LI·SI·” ve 4734 SAYILI Kamu I·hale Kanunu hu¨ku¨mlerine go¨re de “I·HALE YETKI·LI·SI·” olmadıgˆı halde Mu¨fettis¸ s¸u¨pheli Arif YILDIRIM, gerc¸egˆe aykırı bir beyanla ihale is¸ ve is¸lemlerinde mu¨vekkili kasıtlı olarak harcama ve ihale yetkilisi go¨stererek hakkında sorus¸turma izni kararı verilmesini o¨nermis¸, I·c¸is¸leri Bakanı da hic¸bir aras¸tırma yapmadan bu o¨neriyi uygun bularak sorus¸turma izni kararı vermis¸tir (EK::::).

28. S¸u¨pheli Mu¨fettis¸ Arif YILDIRIM, Mu¨vekkilimin Beylikdu¨zu¨ Belediye Bas¸kanlıgˆı go¨revi sona erdikten sonraki do¨nemle ilgili olarak 21 Mayıs 2019 da yeni bas¸kan M.Murat C¸ALIK’ın do¨neminde yapılan bir satın almada usulsu¨zlu¨k oldugˆunu iddia ederek usulsu¨zlu¨k yapanlar hakkında yasal is¸lem yapmadı diye gerc¸egˆe aykırı bir beyanla kasıtlı olarak mu¨vekkil hakkında sorus¸turma izni verilmesini o¨nermis¸, I·c¸is¸leri Bakanı da hic¸bir aras¸tırma yapmadan bu o¨neriyi uygun bularak sorus¸turma izni kararı vermis¸tir (EK::::).

29. S¸u¨pheli mu¨fettis¸ Arif YILDIRIM o¨ninceme sırasında tespit ettigˆini iddia ettigˆi usulsu¨zlu¨klere sebebiyet verenler hakkında yasal is¸lem yapmamaktan mu¨vekkil hakkında sorus¸turma izni kararı verilmesini o¨nermis¸ ve I·c¸is¸leri Bakanı da uygun go¨rerek sorus¸turma izni kararı vermis¸ ise de bu tespitin Temmuz-Aralık 2019 da mu¨fettis¸ tarafından yapıldıgˆı mu¨vekkilin ise bu tespitten Kasım-Aralık 2019 aylarında ifade istem yazılarından haberdar oldugˆu, haberdar oldugˆu tarihte ise I·BB Bas¸kanı oldugˆu ve ilgili memurlar hakkında yasal is¸lem yapmasının olanak dıs¸ı oldugˆu bilinmesine ragˆmen yine kasıtlı olarak ve gerc¸egˆe aykırı beyanla mu¨vekkil hakkında sorıs¸turma izni kararı o¨nerilmis¸ ve bakan da uygun bularak onaylamıs¸tır (EK::::).

E. ANAYASA MAHKEMESI· VE AVRUPA I·NSAN HAKLARI MAHKEMESI·

KARARLARI KAPSAMINDA DEGˆERLENDI·RME

30. Yukarıda da degˆindigˆimiz gibi, mu¨lkiye mu¨fettis¸lerinin c¸as¸ılma usul ve esaslarını belirleyen “I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı Mu¨lkiye Teftis¸ Kurulu C¸alıs¸ma Yo¨netmeligˆi’nin 50’nci maddesinde; Mu¨fettis¸lerin, inceleme ve sorus¸turmaları sırasında Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkatın 2 ve 6 ıncı maddeleri (4483 sayılı Memurlar ve Digˆer Kamu Go¨revlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunun 5-6. maddeleri) uyarınca Ceza Muhakemeleri Usul Kanununun 153 u¨ncu¨ (5237 sk 160/2) maddesine go¨re sanıklar hakkında leh ve aleyhteki bu¨tu¨n delilleri toplayacakları belirtilmis¸tir. Buradan da hareketle yargılamanın bir anlamda isnatla bas¸layacagˆını ve Avrupa I·nsan Hakları So¨zles¸mesinin 6. Maddesi ile koruma altına alınmıs¸ bulunan hakların sadece yargılama su¨recini degˆil hukuki/idari ya da cezai yargılama o¨ncesi hazırlık as¸amasını da kapsayacagˆını go¨z o¨nu¨ne almak gerekecegˆini degˆerlendirmekteyiz.

31. 2577 sayılı I·dari Yargılama Usulu¨ Kanunu’nun 31. Maddesi, kanunda hu¨ku¨m bulunmayan hallerde HMK hu¨ku¨mlerinin uygulanacagˆını amirdir. Bu nedenle “o¨n inceleme” ve devamında “sorus¸turma izni” verilmesi is¸lemiyle 2577 sayılı kanunun 31. Maddesi hu¨kmu¨nu¨ dikkate almak suretiyle o¨ncelikle HMK 27/2 maddesinde belirtilen unsurlara dayalı olarak “Hukuki dinlenilme hakkı”ndan so¨zetmek, bu hakka idari yargılama usulu¨ ve hukuk muhakemeleri usulu¨ bakımından kısaca go¨z atmak, “meram anlatma ilkesi”nin hukuk usulu¨ alanındaki bu yansımasının ardından ceza ve ceza usul hukukunu ilgilendiren yo¨nleri nedeniyle de adil yargılanma kavramı ic¸inde meram anlatma hakkı, savunma hakkı, silahların es¸itligˆi gibi kavramlarına degˆinerek Anayasa Mahkemesi ve Avrupa I·nsan Hakları Mahkemesi kararlarında konu ile ilgili o¨rnekleri dile getirmek yararlı olacaktır. Bu ac¸ıklamalardan sonra s¸ikayetin konusunu tes¸kil eden eylemler ceza hukuku bakımından ele alınacaktır.

32. 1982 Anayasasının “Hak arama hu¨rriyeti” bas¸lıklı 36’ncı maddesi uyarınca, “Herkes, mes¸ru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri o¨nu¨nde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.”

Ayrıca Anayasanın 90’ıncı maddesinin son fıkrasında usulu¨ne go¨re yu¨ru¨rlu¨gˆe konulmus¸ milletlerarası antlas¸maların kanun hu¨kmu¨nde oldugˆu, bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine bas¸vurulamayacagˆı, temel hak ve o¨zgu¨rlu¨klere ilis¸kin milletlerarası antlas¸malarla kanunların aynı konuda farklı hu¨ku¨mler ic¸ermesi nedeniyle c¸ıkabilecek uyus¸mazlıklarda milletlerarası antlas¸ma hu¨ku¨mlerinin esas alınacagˆı ifade edilmis¸tir.

33. Hukuki dinlenilme hakkının temel unsurlarından ilki “bilgilenme hakkı” dır. Bu c¸erc¸evede, o¨ncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerek kars¸ı tarafc¸a yapılan is¸lemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Tarafın bilgi sahibi olmadıgˆı is¸lemler, belge ve bilgiler yargılamada esas alınamaz.

Bu hakkın ikinci unsuru, “ac¸ıklama ve ispat hakkı”dır. Taraflar, yargılamayla ilgili ac¸ıklamada bulunma, bu c¸erc¸evede iddia ve savunmalarını ileri su¨rme ve ispat etme hakkına sahiptirler. Her iki taraf da bu haktan es¸it s¸ekilde yararlanırlar. Bu durum “silahların es¸itligˆi ilkesi” olarak da ifade edilmektedir. Avrupa I·nsan Hakları So¨zles¸mesi’nin (AI·HS) adil yargılanma hakkını du¨zenleyen 6’ncı maddesinin birinci bendinin ilk cu¨mlesinde yer alan silahların es¸itligˆi ilkesi, yine AI·HS’ne go¨re, mahkeme o¨nu¨nde sahip olunan hak ve vecibeler bakımından taraflar arasında tam bir es¸itligˆin bulunması ve bu dengenin bu¨tu¨n yargılama boyunca korunmasıdır. Bas¸ka bir deyis¸le, silahların es¸itligˆi ilkesi, davanın taraflarından birini digˆeri kars¸ısında avantajsız bir duruma du¨s¸u¨rmeyecek s¸ekilde her iki tarafın deliller de da^hil olmak u¨zere, iddia ve savunmasını ortaya koymak ic¸in makul bir olanagˆa sahip olması, tarafların denge ic¸inde olması demektir.

34. Hukuki dinlenilme hakkının u¨c¸u¨ncu¨ unsuru, “tarafların iddia ve savunmalarını yargı organlarının tam olarak dikkate alıp degˆerlendirmesi”dir. Ceza ve ceza usul hukuku bakımından ele alacak olursak AI·HS’nin 6/1 Maddesi ile “adil yargılanma hakkı” kapsamında gu¨vence altına alınmıs¸ bulunan “meram anlatma ilkesi” geregˆince herkes mahkeme o¨nu¨nde dinlenilmeyi talep etme hakkına

sahiptir. Meram anlatma ilkesi, s¸u¨pheli ve/veya sanıgˆın derdini anlatabilmesini, yeterince ve geregˆi gibi dinlenilmeden mahku^m edilememesini, o¨ne su¨ru¨len iddiaları ve aleyhine olan delilleri tam anlamıyla o¨gˆrenebilme ve bu bagˆlamda onları c¸u¨ru¨tebilme imkanı tanınmasını ve bu sayede yargılamanın gidis¸ine kendi lehinde katkıda bulunmasını/etki edebilmesini gu¨vence altına alarak adil bir yargılamanın gerc¸ekles¸mesine katkı sagˆlar.

Anayasa Mahkemesi 24.05.2018 tarihli 2015/13950 sayılı kararında bu kavramlar ıs¸ıgˆında:

"..... bir davanın sonucundan menfaati etkilenecek olan kis¸ilerin bu yargılama hakkında bilgi sahibi olabilmelerine, uyus¸mazlıgˆın c¸o¨zu¨mu¨ ic¸in gerekli ve sonuca etkili oldugˆunu du¨s¸u¨ndu¨kleri hususlarda ac¸ıklamada bulunabilmelerine, iddialarını ispata yo¨nelik delil sunabilmelerine imka^n sagˆlanması gerekir. Bu husus aynı zamanda yargı mercilerinin tu¨m verileri dikkate alıp degˆerlendirme yaptıktan sonra gerekc¸eli karar vermesini sagˆlayacagˆından silahların es¸itligˆi ve c¸elis¸meli yargılama ilkesi ile de ilgilidir. Nitekim 6100 sayılı Kanun'un 27. maddesinde, mahkemeye eris¸im hakkının gu¨venceleriyle o¨rtu¨s¸u¨r nitelikte bir du¨zenleme getirilerek davanın taraflarının yanı sıra mu¨dahiller ve yargılamanın digˆer ilgililerinin de kendi hakları ile bagˆlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları belirtilmis¸tir.” degˆerlendirmesini yapmıs¸tır.

35. Avrupa I·nsan Hakları So¨zles¸mesi 6/3-a maddesinde yer alan:

“Bir suc¸ ile itham edilen herkes as¸agˆıdaki asgari haklara sahiptir:

a) Kendisine kars¸ı yo¨neltilen suc¸lamanın niteligˆi ve sebebinden en kısa su¨rede, anladıgˆı bir dilde ve ayrıntılı olarak haberdar edilmek;”

s¸eklindeki du¨zenleme ile “isnadın bildirilmesi”ni bir hak olarak gu¨vence altına almıs¸tır. Hakkındaki isnadı tam olarak bilmeyen bir kis¸inin kendini savunma imkanı olmayacagˆı ic¸in c¸elis¸meli yargılama da so¨z konusu olamayacak, adil yargılamadan so¨z edilemeyecek ve maddi gerc¸egˆe ulas¸ılması mu¨mku¨n olmayacaktır. I·snadın tam olarak bildirilmesi kis¸iye hangi eylemi nerede, ne zaman ve ne s¸ekilde gerc¸ekles¸tirmekle suc¸landıgˆının bildirilmesidir.

36. Avrupa I·nsan Hakları Mahkemesi bir c¸ok kararında davasında yukarıda degˆindigˆimiz kavramlara yer vermis¸tir. O¨rnegˆin mahkeme Drama-Tu¨rkiye (20797/07) kararında:

“...silahların es¸itligˆi ilkesinin, davanın taraflarından her birine, davasını, kendisini digˆer taraf kars¸ısında o¨nemli o¨lc¸u¨de dezavantajlı bir duruma du¨s¸u¨rmeyecek kos¸ullar altında sunması ic¸in makul bir olanak sagˆlanmasını gerektirdigˆini hatırlatır (bk. Dombo Beheer B.V./Hollanda, 27 Ekim 1993, § 33, A Serisi no. 274 ve Avotisˆ/Letonya [BD], no. 17502/07, § 119, 23 Mayıs 2016). Davanın taraflarından her birine, digˆer taraf tarafından yapılan beyanlara veya go¨sterilen delillere ilis¸kin bilgi sahibi olma ve yorum yapma olanagˆı verilmelidir. Bu durumda mevzubahis olan konu, digˆer hususların yanı sıra, davanın taraflarının, adaletin is¸leyis¸ine duydugˆu ve dosyada yer alan her belge hakkında go¨ru¨s¸lerini ifade etme imka^nına sahip olduklarını bilmelerine dayanan gu¨vendir (bk. Beer/Avusturya, no. 30428/96, § 17-18, 6 S¸ubat 2001).” denmektedir.

37. S¸ikayet konusu olaylar degˆerlendirildigˆinde; mu¨vekkilim o¨zellikle talep etmesine ragˆmen, s¸u¨pheli mu¨fettis¸ tarafından yapılan is¸lemler ve tespit edildigˆi iddia edilen usulsu¨zlu¨kler konusunda bilgilendirilmemis¸tir.. Mu¨vekkilin bilgi sahibi olmadıgˆı is¸lemler, belge ve bilgiler sorus¸turma izni kararında esas alınmaması gerekirken aksine karara esas alınmıs¸tır. Bu nedenle mu¨vekkilin hukuki dinlenilme hakkı, meram anlatma hakkı, isnadın bildirilmesi hakkı yok sayılarak savunma hakkı s¸u¨pheli mu¨fettis¸ tarafından kasten ihlal edilmis¸tir.

F. EYLEMLER VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEGˆERLENDI·RME

S¸u¨pheli mu¨fettis¸ Arif Yıldırım’ın s¸ikayete konu eylemleri:

38 - S¸u¨pheli mu¨lkiye mu¨fettis¸i Arif Yıldırım 27 konudaki ifade istem yazısında, sadece kendine go¨re usulsu¨z oldugˆunu iddia ettigˆi is¸lemler konusunda bilgi vermis¸, belediye bas¸kanı olarak Sn. I·MAMOGˆLU’nun bu ihalelerde nasıl bir sorumlulugˆu bulundugˆuna, suc¸lama konusu delillere, bilirkis¸i raporlarına vb yer vermemis¸tir. I·fade istem yazısına verilen 27 cevapta da mu¨vekkil tarafından aynen s¸u taleplerde bulunulmus¸tur:

".....

• 5018 sayılı Kanuna go¨re harcama ve ihale yetkilisi olmadıgˆıma go¨re so¨z konusu ihaleler sebebiyle hangi mevzuata go¨re ifademe mu¨racaat edildigˆine,

• So¨z konusu ihalelerin as¸amalarında olus¸tugˆu iddia edilen mevzuata aykırılıklara hangi tu¨r hareketimin neden oldugˆuna

•I·halemevzuatının uygulanmasındanasılbirgo¨revyu¨klendigˆime,

• Bu go¨revimin hangi mevzuatın hangi hu¨ku¨mleri tarafından verildigˆine,

• So¨z konusu ihalelerde go¨rev ve yetkilerimin neler oldugˆuna,

is¸ledigˆim ileri su¨ru¨len suc¸ ile go¨revim arasında nasıl bir illiyet bagˆı bulundugˆuna

• Atılı suc¸ları is¸ledigˆimi iddia eden ya da edenlerin kim ya da kimler oldugˆuna,

• Mevzuata aykırı oldugˆu iddia edilen aykırılıkların hangi yolla ve nasıl tespit edildigˆine,

• Bu denli teknik konuların incelenmesi sırasında bilirkis¸ilerin go¨ru¨s¸lerine mu¨racaat edilip edilmedigˆine, edilmis¸ ise bilirkis¸i raporlarının tarafıma tebligˆ edilerek itirazlarımın alınmamasının hangi gerekc¸eye dayandırılmıs¸ oldugˆuna,

• Bilirkis¸i go¨revlendirilmis¸ ise 6754 sayılı Bilirkis¸ilik Kanununda o¨ngo¨ru¨len kos¸ullara sahip olup bo¨lge adliye mahkemelerinin yargı c¸evreleri esas alınmak suretiyle bilirkis¸ilik bo¨lge kurulları tarafından hazırlanan listelerden mi atandıklarına,

• 5393 sayılı Kanunun 38. maddesinde go¨sterilen go¨rev ve yetkilerimden hangilerini ne s¸ekilde ihlal ettigˆime,

ilis¸kin hususlar ac¸ıklanmadan soyut kimi suc¸lamalar hakkında yazılı ifademin istendigˆi, 4483 sayılı Kanun hu¨ku¨mlerine go¨re ifade alınmasının, aynı zamanda savunmayı da ic¸ermesi sebebiyle savunma hakkının hukuka uygun s¸ekilde kullandırılmasının zorunlu oldugˆu, BUNUN I·C¸I·N DE I·LGI·LI· KAMU GO¨REVLI·SI·NI·N HAKKINDAKI· I·DDI·ALARI, BU I·DDI·ALARIN DAYANDIGˆI DELI·LLERI·, U¨ZERI·NE ATILI FI·LLERI·N HUKUKI· NI·TELENDI·RMESI·NI· BI·LMESI·NI·N ANAYASAL BI·R ZORUNLULUK OLDUGˆU, aksi halde tu¨m bu hususlar bildirilmeyen kis¸inin kendisini yeterince savunamayacagˆının ac¸ık oldugˆu, bu¨tu¨n bu is¸lemler CMK’a go¨re hazırlık sorus¸turmasının safhalarını olus¸turdugˆu ve idari mercilerce yapılan sorus¸turma da bu safhaya yakın is¸lemler oldugˆuna go¨re, hakkında o¨n inceleme yapılan kimsenin; hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandıgˆı delilleri, u¨zerine atılı fiillerin hukuki nitelendirmesini bilmeden ifadesinin talep edilmesi ve hakkında fezleke du¨zenlenmesinin ac¸ıkc¸a hukuka aykırı oldugˆu

belirtilerek yukarıda ac¸ıkladıgˆım hususlar ac¸ıklanıp tarafıma bildirilmedigˆi su¨rece ifade vermemin yasal yo¨nden mu¨mku¨n olamayacagˆı...”

39. Ancak s¸u¨pheli Arif Yıldırım go¨revin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle bu taleplere cevap dahi vermemis¸tir. (5237 sk m 257/1) U¨stelik ifade vermedigˆi halde ifade vermis¸ gibi, mu¨vekkilin beyan etmedigˆi so¨zleri ifadesinde so¨ylemis¸ gibi go¨sterip bunu raporlas¸tırmak suretiyle gerc¸egˆe aykırı resmi belge du¨zenlemek (5237 sk m 204/2) suretiyle mu¨vekkili sorumlu go¨stermis¸tir.

40. Mu¨vekkilin belediyenin ihale is¸ ve is¸lemlerinde Belediye Bas¸kanı sıfatı nedeniyle hic¸bir s¸ekilde yetkili olmadıgˆı ic¸in yasal yo¨nden de sahip olmadıgˆı 4734 sayılı Kamu I·hale Kanunun 4’u¨ncu¨ maddesinde tanımlanan “I·hale yetkilisi”sıfatı, sırf mu¨vekkili cezai yo¨nden sorumlu tutabilmek adına, 5018 sayılı Kamu Mali Yo¨netimi ve Kontrol Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanunu hu¨ku¨mleri go¨zardı edilerek anlamından/tanımından c¸ok farklı s¸ekilde ele alarak kasten harcama ve ihale yetkilisi go¨stermis¸tir. (5237 sk m 257/1, , m 267)

41. Mu¨vekkilin belediye bas¸kanlıgˆı go¨revinden ayrıldıgˆı, yerine sec¸ilen yeni belediye bas¸kanının go¨reve bas¸ladıgˆı ve ne Beylikdu¨zu¨ Belediyesi’nde ne de, sec¸imlerin iptal edilerek yenilenmesine karar verilmis¸ olması nedeniyle I·stanbul Bu¨yu¨ks¸ehir Belediyesi’nde Belediye Bas¸kanı olmadıgˆı bir do¨nemde ve Beylikdu¨zu¨ Belediyesi’ne ait "20.05.2019 tarihinde gerc¸ekles¸tirilen 83.500,00.-TL bedelli Beylikdu¨zu¨ Belediyesi Mu¨du¨rlu¨klerinde Kullanılmakta Olan Tu¨mles¸ik Bilgisayarların Belleklerinin Artırımı Amacıyla Bellek Ram Alımı I·s¸inde...” hukuka aykırı oldugˆu iddia edilen hususlardan hic¸ bir go¨rev, yetki ve sorumlulugˆu bulunmadıgˆı halde mu¨vekkili sorumlu go¨stermis¸tir. (5237 sk m 204/2, m 257/1, m 267)

42. Harcama ve ihale yetkilisi olmadıgˆı ic¸in yetki devrinde de bulunması olanaklı olmadıgˆı bilinmesine ve mu¨vekkil yetki devri yaptıgˆı s¸eklinde bir beyanda da bulunmamıs¸ olmasına ragmen yetki devrinde bulunmus¸ gibi mu¨vekkilin sorumlu go¨stermis¸tir. (5237 sk m 204/2, m 257/1, m 267)

43. Yukarıda belirtilen eylemlere dayalı olarak du¨zenlenen raporu kullanmak suretiyle (5237 sk m 204/2) sorus¸turma dosyasındaki c¸elis¸kili, yanlıs¸ ve gerc¸egˆe aykırı beyanlara dayalı olarak sorus¸turma izni veren (5237 sk m 257/1, m 267) digˆer s¸u¨pheli T.C. I·c¸is¸leri Bakanı sayın Su¨leyman Soylu’da T.C. I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı Mu¨lkiye Mu¨fettis¸i sayın Arif Yıldırım’ın yukarıda sayılan eylemlerine sorus¸turma izni vermis¸tir ve maddi gerc¸egˆe aykırı, sahte ic¸erikli raporda yer alan iddiaları sorus¸turma iznine bagˆlamıs¸

olması nedeniyle sorumludur.

44. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 25.02.2014 tarih ve 2013/11-148 Esas, 2014/87 Karar sayılı kararında yapmıs¸ oldugˆu tespitler s¸ikayet konusu olaylarla uyus¸maktadır:

“5237 sayılı TCK'nun Resmi belgede sahtecilik bas¸lıklı 204. maddesi;

(1) Bir resmi^ belgeyi sahte olarak du¨zenleyen, gerc¸ek bir resmi^ belgeyi bas¸kalarını aldatacak s¸ekilde degˆis¸tiren veya sahte resmi^ belgeyi kullanan kis¸i, iki yıldan bes¸ yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Go¨revi geregˆi du¨zenlemeye yetkili oldugˆu resmi bir belgeyi sahte olarak du¨zenleyen, gerc¸ek bir belgeyi bas¸kalarını aldatacak s¸ekilde degˆis¸tiren, gerc¸egˆe aykırı olarak belge du¨zenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu go¨revlisi u¨c¸ yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

.............

Maddenin ikinci fıkrasında, resmi belgede sahtecilik suc¸unun kamu go¨revlisi tarafından is¸lenmesi hali tanımlanmıs¸ ve daha agˆır bir yaptırıma bagˆlanmıs¸tır. Bu suc¸un olus¸abilmesi ic¸in suc¸un kamu go¨revlisi tarafından is¸lenmesinin yanı sıra, suc¸un konusunu olus¸turan belgenin kamu go¨revlisinin go¨revi geregˆi du¨zenlemeye yetkili oldugˆu bir belge olması gerekir. Kamu go¨revlisinin gerc¸egˆe aykırı olarak bir

olayı kendi huzurunda gerc¸ekles¸mis¸ gibi veya bir beyanı kendi huzurunda yapılmıs¸ gibi go¨stererek

belge du¨zenlemesi halinde, bu fıkra hu¨kmu¨nde tanımlanan suc¸ olus¸maktadır.

45. Maddenin u¨c¸u¨ncu¨ fıkrasında ise, suc¸un konusunu olus¸turan resmi belgenin, kanunun hu¨kmu¨ geregˆi sahteligˆi sabit oluncaya kadar gec¸erli olan bir belge niteligˆinde olması halinde cezanın yarı oranında artırılması hu¨kme bagˆlanmıs¸tır.

Sahtecilik suc¸larının hukuki konusu kamu gu¨veni olup, belgelerin gerc¸egˆe aykırı olarak du¨zenlenmesi, gerc¸ek bir belgeye eklemeler yapılması, tamamen veya kısmen degˆis¸tirilmesi eylemlerinin kamu gu¨venini sarstıgˆı kabul edilerek suc¸ olarak du¨zenlenmis¸ ve yaptırıma bagˆlanmıs¸tır.” (YCGK 25.02.2014 tarih ve 2013/11-148 Esas, 2014/87 Karar)

“5237 sayılı Tu¨rk Ceza Kanununun ikinci kitabının "Millete ve devlete kars¸ı suc¸lar ve son hu¨ku¨mler"e yer veren do¨rdu¨ncu¨ kısmının "Kamu idaresinin gu¨venilirligˆine ve is¸leyis¸ine kars¸ı suc¸lar" bas¸lıklı birinci bo¨lu¨mu¨nde "Go¨revi ko¨tu¨ye kullanma" suc¸u 257. maddesinde;

"(1) Kanunda ayrıca suc¸ olarak tanımlanan ha^ller dıs¸ında, go¨revinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kis¸ilerin magˆduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kis¸ilere haksız bir kazanc¸ sagˆlayan kamu go¨revlisi, bir yıldan u¨c¸ yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (YCGK 25.02.2014 tarih ve 2013/11-148 Esas, 2014/87 Karar)

"Uyus¸mazlıkla ilgili olan 5237 sayılı TCK'nun 257. maddesinin 1. fıkrasında du¨zenlenen icrai davranıs¸larla go¨revi ko¨tu¨ye kullanma suc¸u, kamu go¨revlisinin go¨revinin gereklerine aykırı hareket etmesi ve bu aykırı davranıs¸ nedeniyle, kis¸ilerin magˆduriyeti veya kamunun zararına neden olunması ya da kis¸ilere haksız kazanc¸, suc¸ tarihinden sonra 6086 sayılı Kanunla yapılan degˆis¸iklik sonrası ise haksız menfaat sagˆlanması ile olus¸maktadır.

Buna go¨re ilk s¸art, kamu go¨revlisi olan failin yaptıgˆı is¸le ilgili olarak kanun veya digˆer idari du¨zenlemelerden dogˆan bir go¨revinin olması ve bu go¨revi dolayısıyla yetkili bulunmasıdır. Suc¸un olus¸abilmesi ic¸in, norma aykırı davranıs¸ yetmemekte; bu davranıs¸ nedeniyle, kis¸ilerin magˆduriyetine veya kamunun zararına neden olunması ya da kis¸ilere haksız bir menfaat sagˆlanması gerekmektedir.

5237 sayılı TCK'nun 257. maddesinin gerekc¸esinde, suc¸un olus¸masına ilis¸kin genel s¸artlar; Kamu go¨revinin gereklerine aykırı olan her fiili cezai yaptırım altına almak, suc¸ ve ceza siyasetinin esaslarıyla bagˆdas¸mamaktadır. Bu nedenle, go¨revin gereklerine aykırı davranıs¸ın belli kos¸ulları tas¸ıması ha^linde, go¨revi ko¨tu¨ye kullanma suc¸unu olus¸turabilecegˆi kabul edilmis¸tir. Buna go¨re, kamu go¨revinin gereklerine aykırı davranıs¸ın, kis¸ilerin magˆduriyetiyle sonuc¸lanmıs¸ olması veya kamunun ekonomik bakımdan zararına neden olması ya da kis¸ilere haksız bir kazanc¸ sagˆlamıs¸ olması ha^linde, go¨revi ko¨tu¨ye kullanma suc¸u olus¸abilecektir s¸eklinde vurgulanmıs¸, o¨gˆretide de; TCK'nun 257. maddesindeki suc¸un olus¸masının, kamu go¨revlisinin go¨revinin gereklerine aykırı hareket etmesi sonucunda kis¸ilerin magˆdur olması veya kamunun zarar go¨rmesi ya da kis¸ilere haksız bir menfaat sagˆlanması s¸artlarına bagˆlı oldugˆu, bu sonuc¸ları dogˆurmayan norma aykırı davranıs¸ların, suc¸ kapsamında degˆerlendirilemeyecegˆi ac¸ıklanmıs¸tır. (M. A. - A.C. Y. Ceza Hukuku O¨zel Hu¨ku¨mler, Turhan Kitapevi, 11.Bası, Ankara, 2011, s.913 vd.; Mahmut Koca - I·lhan U¨zu¨lmez, Tu¨rk Ceza Hukuku O¨zel Hu¨ku¨mler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013, s.769; Veli O¨zer O¨zbek - Mehmet Nihat Kanbur - Koray Dogˆan - Pınar Bacaksız - I·lker Tepe, Tu¨rk Ceza Hukuku O¨zel Hu¨ku¨mler, Sec¸kin Yayınevi, 2. Bası, Ankara, 2011, s.974)

...................

Magˆduriyet kavramının, sadece ekonomik bakımdan ugˆranılan zararla sınırlı olmayıp, bireysel hakların ihlali sonucunu dogˆuran her tu¨rlu¨ davranıs¸ı ifade ettigˆi kabul edilmelidir. Bu husus madde

gerekc¸esinde; "Go¨revin gereklerine aykırı davranıs¸ın, kis¸inin magˆduriyetine neden olunması gerekir. Bu magˆduriyet, sadece ekonomik bakımdan ugˆranılan zararı ifade etmez. Magˆduriyet kavramı, zarar kavramından daha genis¸ bir anlama sahiptir" s¸eklinde ac¸ıkc¸a vurgulanmıs¸, o¨gˆretide de; magˆduriyetin sadece ekonomik bakımdan ortaya c¸ıkan zararı ifade etmeyecegˆi, magˆduriyet kavramının ekonomik zarar kavramından daha genis¸ bir anlama sahip oldugˆu, bireyin, sosyal, siyasi, medeni her tu¨rlu¨ haklarının ihlali sonucunu dogˆuran hareketlerin ve herhangi bir c¸ıkarının zedelenmesine neden olmanın da bu kapsamda degˆerlendirilmesi gerektigˆine is¸aret edilmis¸tir. (M. E. A. - A. G. - A.C. Y., Ceza Hukuku O¨zel Hu¨ku¨mler, Turhan Kitapevi, 11.Bası, Ankara, 2011, s.911 vd.; Mahmut Koca I·lhan U¨zu¨lmez, Tu¨rk Ceza Hukuku O¨zel Hu¨ku¨mler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013, s.772; Veli O¨zer O¨zbek - Mehmet Nihat Kanbur - Koray Dogˆan - Pınar Bacaksız - I·lker Tepe, Tu¨rk Ceza Hukuku O¨zel Hu¨ku¨mler, Sec¸kin Yayınevi, 2. Bası, Ankara, 2011, s.974)” (YCGK 25.02.2014 tarih ve 2013/11-148 Esas, 2014/87 Karar)

46. Somut olay degˆerlendirildigˆinde; mu¨vekkilim o¨zellikle talep etmesine ragˆmen s¸u¨pheli mu¨fettis¸ tarafından yapılan is¸lemler ve tespit edildigˆi iddia edilen usulsu¨zlu¨kler konusunda bilgilendirilmemis¸tir. Mu¨vekkilin bilgi sahibi olmadıgˆı is¸lemler, belge ve bilgiler sorus¸turma izni kararında esas alınmaması gerekirken aksine karara esas alınmıs¸tır. Bu nedenle mu¨vekkilin hukuki dinlenilme hakkı, meram anlatma hakkı, isnaddan haber edilme hakkı s¸u¨pheli mu¨fettis¸ tarafından kasten ihlal edilmis¸tir.

47. 5237 sayılı Tu¨rk Ceza Kanunu’nun “Millete ve Devlete kars¸ı is¸lenen suc¸lar” bas¸lıklı Do¨rdu¨ncu¨ Kısmının “Kamu idaresinin gu¨venirligˆine ve is¸leyis¸ine kars¸ı suc¸lar” bas¸lıklı Birinci Bo¨lu¨mu¨nde du¨zenlenen go¨revi ko¨tu¨ye kullanma suc¸u, go¨revinden kaynaklanan yetkilerini ko¨tu¨ye kullanan kamu go¨revlisi tarafından is¸lenebilir. Bu suc¸un faili olmak, kamu go¨revlisinin go¨revinden kaynaklanan yetkileri geregˆi gibi kullanmamasına, yani keyfi davranmasına veya yetkilerini kullanmayı ihmal etmesine veya geciktirmesine, yani kullanması gereken zaman gec¸tikten sonra kullanmasına bagˆlıdır. Go¨revi ko¨tu¨ye kullanma suc¸unun manevi unsuru ise, genel suc¸ is¸leme kastı, yani failin go¨revinden kaynaklanan yetkileri bilerek ve isteyerek keyfi kullanması veya ihmal etmesi veya geciktirmesidir. O¨te yandan suc¸ta korunan hukuki yarar; etkin, du¨ru¨st ve du¨zenli s¸ekilde ifa edilmesi gereken kamu go¨revinin, hukuken belirlenen sınırlar c¸erc¸evesinde yerine getirilmesini sagˆlamak ve dolayısıyla kamu idaresinin is¸levselligˆi ile kamusal go¨reve duyulan gu¨venin sarsılmasını o¨nlemektir.

48. 257’nci maddenin gerekc¸esinde, kamu go¨revlisinin, kamusal faaliyetin yu¨ru¨tu¨lmesi sırasında go¨revinin gerekli kıldıgˆı yu¨ku¨mlu¨lu¨klere uygun hareket etmesi zorunludur. Go¨revi ko¨tu¨ye kullanma fiili suc¸ sayılırken, kamu faaliyetlerinin “es¸itlik” ve “liyakat” ilkeleri ac¸ısından adaletli s¸ekilde yu¨ru¨tu¨ldu¨gˆu¨ne dair duyulan toplumsal gu¨venin ve inancın korunması hedeflenmis¸tir.

50. Go¨revi ko¨tu¨ye kullanma suc¸unun olus¸abilmesi ic¸in norma aykırı davranıs¸ yeterli degˆildir, bu davranıs¸ sebebiyle kis¸ilerin magˆdur olması, kamunun zarara ugˆraması veya kis¸ilere haksız menfaat sagˆlanması gerekmektedir. Madde metninde gec¸en “kis¸isel magˆduriyet”, “kamu zararı” ve “u¨c¸u¨ncu¨ kis¸i lehine haksız menfaat” kavramları birbirinden bagˆımsız olup, go¨revi ko¨tu¨ye kullanma ve ihmal suc¸larının bir anlamda o¨ns¸artını olus¸tururlar.

51. Dilekc¸enin konusunu olus¸turan olayda Beylikdu¨zu¨ Belediye Bas¸kanlıgˆını denetlemekle go¨revlendirilen Mu¨lkiye Bas¸mu¨fettis¸i s¸u¨pheli Arif YILDIRIM, mevzuatın kendisine verdigˆi, go¨reviyle ilgili bilgi ve belgeleri toplarken, degˆerlendirirken, aktarırken ve sonuc¸landırırken, o¨nyargısız ve tarafsız s¸ekilde hareket etmesi gerekirken aksine o¨nyargılı, taraflı s¸ekilde hareket etmis¸, mu¨vekkili isnatlar ile ilgili olarak tam anlamıyla bilgilendirmemis¸, mu¨vekkil tarafından talep edilen isnadlar konusundaki ac¸ıklama ve belge, bilirkis¸i rapo vb taleplerine cevap dahi vermedigˆi gibi mu¨vekkil lehine olan bilgi, belge ve go¨ru¨s¸leri dikkate almamıs¸, elde ettigˆi digˆer bilgi ve belgelerle birlikte adil,

tarafsız ve nesnel bir s¸ekilde degˆerlendirme yapmamıs¸, raporunu sorus¸turmanın amacına uygun nitelikte, somut, gu¨venilir ve gec¸erli kanıtlara dayalı olarak du¨zenlememis¸, mu¨vekkil ifade vermedigˆi halde gerc¸egˆe aykırı beyanda bulunarak ifade vermis gibi rapor du¨zenledigˆi, sorus¸turma yaparken mu¨vekkile kars¸ı o¨nyargılı hareket ederek sorumluluk do¨nemine ait olmayan is¸ ve is¸lemlerden sorumlu go¨stererek bilerek ve isteyerek mu¨vekkilin haksız yere yargılanmasının yolunu ac¸mıs¸tır.

52. Mu¨vekkilim, sıradan bir belediye bas¸kanı degˆildir. I·stanbul Bu¨yu¨ks¸ehir Belediye Bas¸kanlıgˆına %54 bir oy c¸ogˆunlugˆu ile sec¸ilmis¸, Tu¨rkiyenin en bu¨yu¨k, Du¨nyanın ise bu¨yu¨k s¸ehirleri arasında yer alan bir kentin Belediye bas¸kanıdır. Bas¸arılı c¸alıs¸malarıyla temayu¨z etmis¸ ve halkın bu¨yu¨k bir teveccu¨hu¨nu¨ kazanmıs¸ mu¨vekkili bas¸arısız ve yasa tanımaz birisi olarak go¨stermek, vermedigˆi ifadeyi vermis gibi go¨steren, yetki devrinde bulunmadıgˆı halde yetkisini devretmis¸ gibi go¨stermek, sorumluluk do¨nemi dıs¸ındaki is¸ ve is¸lemlerden sorumlu tutmak, o¨nincelemeyi yapmakla go¨revlendirilen mu¨fettis¸ Arif YILDIRIM’ın go¨revinin gereklerine aykırı davrandıgˆının, sahte resmi evrak du¨zenledigˆinin kanıtlarıdır. S¸u¨pheli bu davranıs¸ı ile mu¨vekkilin sosyal, siyasi ve medeni hak ve hu¨rriyetlerinin ihlaline yani kis¸isel magˆduriyetine neden olmus¸tur.

53. O¨te yandan, s¸u¨pheli Arif YILDIRIM, bir kısmi gerc¸egˆe aykırı du¨zenlenmis¸ o¨ninceleme raporu ile I·c¸is¸leri Bakanlıgˆına ihbar ve s¸ikayette bulunarak mu¨vekkilin is¸lemedigˆini bildigˆi halde, hakkında adli yo¨nden sorus¸turma ve kovus¸turma bas¸latılmasını sagˆlamak ic¸in mu¨vekkile hukuka aykırı bir fiil isnat etmis¸tir. S¸o¨yle ki;

a) 5018 ve 4734 sayılı Kanunlara go¨re “HARCAMA VE I·HALE YETKI·LI·SI·” olmadıgˆını bilmesine ragmen hazırladıgˆı o¨ninceleme raporunda; “I·hale konularını ilgilendiren onayların imzalanmasının esas olarak Belediye Bas¸kanı Ekrem I·MAMOGˆLU’nun go¨revi oldugˆu,” s¸eklinde beyanda bulunarak mu¨vekkil hakkında adli yargıda yargılanabilmesininin o¨nu¨nu¨ ac¸arak hakkında sorus¸turma izni kararı verilmesini o¨nermis¸, bu o¨neri I·c¸is¸leri Bakanı tarafından uygun go¨ru¨lerek izin verilmis¸tir. Bir mu¨lkiye mu¨fettis¸inin; nu¨fusu 400.000 bin civarında bulunan bir ilc¸enin belediye bas¸kanının 01.01.2015 tarihinden sonra I·HALE VE HARCAMA YETKI·LI·SI·” olmdıgˆını bilmemesi du¨s¸u¨nu¨lemez. Zira, gerek I·c¸is¸leri Bakanlıgˆı tes¸kilatına dair 1 sayılı Cumhurbas¸kanlıgˆı Kararnamesinin ilgili hu¨kmu¨nde, gerekse Mu¨lkiye Teftis¸ Kurulu Tu¨zu¨gˆu¨nde mu¨lkiye mu¨fettis¸inin belediyelerin c¸alıs¸malarını, is¸lemlerini ve hesaplarını teftis¸ etmek ve denetlemekle go¨revi oldukları ayrıca belediyelerin suc¸ is¸ledikleri anlas¸ılan veya ihbar ve s¸ikayet olunan memurları ve digˆer kamu go¨revlileri ve belediyelerin sec¸ilmis¸ veya atanmıs¸ organları ve bunların u¨yeleri hakkında inceleme ve sorus¸turma yapmakla da go¨revli kılınmıs¸lardır. Mu¨lkiye mu¨fettis¸leri ihale is¸ ve is¸lemlerini denetlerken bu is¸ ve is¸lemlerin 5393 sayılı Belediye Kanunu, 5018 sayılı Kamu Mali Yo¨netimi ve Kontrol Kanunu ile 4734 sayılı Kamu I·hale Kanunu hu¨ku¨mlerine ve bu kanunlara dayanılarak yu¨ru¨s¸lu¨gˆe konulan ikincil mevzuata uygun olup olmadıgˆını denetlemekle yu¨ku¨mlu¨du¨r. 5018 sayılı Kanunda du¨zenlenen harcama yetkilisi, harcama yetkisi ve harcama talimatı kavramlarının, 4734 sayılı Kamu I·hale Kanunundaki ihale yetkilisi ve yetkisini de kapsadıgˆı, 4734 sayılı Kamu I·hale Kanunu kapsamındaki is¸lerde, ihale yetkilisi sıfatının u¨st yo¨neticiler tarafından kullanılma imkanının kalmadıgˆı, dolayısıyla ihale yetkilisi sıfatının da harcama yetkilileri tarafından kullanıldıgˆı, 01.01.2005 tarihinden sonra belediye bas¸kanlarının harcama yetkilisi,01.01.2003tarihindensonradaihaleyetkilisiolmadıkları,buyetkilerin vesorumlulukların belediyelerde birim amirlerine verildigˆi, hususları nazara alındıgˆında; sorus¸turma izni kararında yer alan; “I·hale konularını ilgilendiren onayların imzalanmasının esas olarak Belediye Bas¸kanı Ekrem I·MAMOGˆLU’nun go¨revi oldugˆu” “....bahse konu alımlarla ilgili olarak imza yetkilerini imza yetkileri yo¨nergesi ile bas¸kan adına kullanılmak u¨zere ilgili belediye bas¸kan yardımcılarına veya mu¨du¨rlere devrettigˆini...” s¸eklindeki degˆerlendirmenin mu¨vekkile atılmıs¸ bir iftira oldugˆu bir gerc¸ektir.

b) S¸u¨pheli Arif YILDIRIM; Mu¨vekkilimin Beylikdu¨zu¨ Belediye Bas¸kanlıgˆı go¨revi sona erdikten sonraki do¨nemle ilgili olarak 20 Mayıs 2019 da yeni bas¸kan M.Murat C¸ALIK’ın do¨neminde yapılan bir satın

almada usulsu¨zlu¨k oldugˆunu iddia ederek usulsu¨zlu¨k yapanlar hakkında yasal is¸lem yapmadı diye gerc¸egˆe aykırı bir beyanda bulunmakla mu¨vekkile iftira etmis¸tir.

Bir belediyeyi denetleyen mu¨fettis¸in, denetim do¨nemini kapsayan tarihler arasında kimin belediye bas¸kanlıgˆı yaptıgˆını bilmemesi du¨s¸u¨nu¨lemez. Raporda defalarca mu¨vekkil aleyhine yapılan bu eylemlerin sayıca fazla olması nedeniye “sehven yapılan bir hata” veya "kuralların yanlıs¸ yorumlanması" olarak da degˆerlendirilemez. Tamamen kasıtlı olarak mu¨vekkili toplum nazarında bas¸arısız go¨stermek amacıyla du¨s¸u¨nu¨lmu¨s¸ bir davranıs¸ olarak degˆerlendirilen eylem mu¨vekkile atılmıs¸ bir iftiradır.

TCK m 267-

(1) Yetkili makamlara ihbar veya s¸ika^yette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla, is¸lemedigˆini bildigˆi ha^lde, hakkında sorus¸turma ve kovus¸turma bas¸latılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sagˆlamak ic¸in, bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat eden kis¸i, bir yıldan do¨rt yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Suc¸un maddi^ eser ve delillerini uydurarak iftirada bulunulması ha^linde, ceza yarı oranında artırılır.

"I·ftira, bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat edilmesidir. Fail, magˆdurun suc¸suzlugˆunu bilmesine ragˆmen, ona hukuka aykırı bir fiil isnat eder. I·ftira, gu¨nlu¨k dilde kara c¸almaktır, fakat fail muhatabı hakkında hukuki sonuc¸lar dogˆmasını istedigˆinde, suc¸suz bir kis¸i ic¸in adalet mekanizmasının harekete gec¸mesini sagˆlamak ister. Bu amac¸la adli organları devreye sokar. Bu gerc¸egˆi go¨ren yasa koyucu, yeni TCK’da da iftirayı adliyeye kars¸ı suc¸lar arasında du¨zenlemis¸tir. Bu tavır, 765 sayılı TCK’nın devamı niteligˆindedir. I·ftira suc¸unda failin hedefi, bir kis¸i hakkında ceza adalet sistemini harekete gec¸irmek olunca, bu kis¸i ile ilgili sorus¸turma ve kovus¸turma bas¸latılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sagˆlamaktır. Bu nedenle failin sec¸tigˆi yol, bu kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat etmektir. Fail, bu konuda sorus¸turma ve kovus¸turma bas¸latılması ya da idari bir yaptırım uygulanması ic¸in gerekli hareket/hareketleri yaptıgˆında, iftira suc¸u olus¸ur." (Prof. Dr. Erdener Yurtcan – Yargıtay kararları ıs¸ıgˆında iftira suc¸u – 2015 s.10/11)

DELI·LLER : Sorus¸turma I·stem yazıları, sorus¸turma istem yazılarına verilen bilgilenme talebine ilis¸kin cevaplar, sorus¸turma izin yazıları, sorus¸turma dosyası ic¸erigˆi ve digˆer deliller

HUKUKI· DAYANAK :TCK m.204/2, TCK m.257/1, TCK m.267 AI·HM, AYM, Yargıtay ic¸tihatları ve ilgili mevzuat.

SONUC¸ VE TALEP :Yukarıda arz edilen durumlar ve incelemelerinizde ortaya c¸ıkacak durumlar kars¸ısında, s¸u¨pheliler hakkında gerekli sorus¸turmanın yapılarak cezalandırılmasının sagˆlanması ic¸in haklarında kamu davası ac¸ılmasını mu¨vekkilim adına veka^leten saygılarımla arz ve talep ederim. 20.05.2020

EKLER :

1- ifade talep yazıları

2- I·fade talep yazılarına kars¸ı verilen cevaplar ve talepler 3- Sorus¸turma I·zin yazıları

4- Vekaletname ve yetki belgesi

Mu¨s¸teki

Ekrem I·MAMOGˆLU

Vekili

Av. Kemal POLAT